|
> Najave akcija - planinarstvo
PLANINARSKO-SMUČARSKO
DRUŠTVO “KOPAONIK” BEOGRAD
Zmaja
od Noćaja 9/ IV ,
11000
Beograd
www
. psd-kopaonik.org.rs
JOVAN
ĐOKIĆ
K
A T A L O G P L A N I N A
S
R B I J E
UVOD
Cilj
Kataloga planina Srbije je da planinare upozna sa nazivima
svih naših planina i najviših vrhova na njima i da u okviru
godišnjih aktivnosti inicira planski obilazak svake od njih.
Katalog
je namenjen svim planinarima, posebno novim članovima planinarskih
organizacija, koje interesuju planine i planinarenje.
Planine
Srbije podeljene su u sedam regiona::
•
Centralna Srbija;
•
Zapadna Srbija;
•
Severna Srbija;
•
Istočna Srbija;
•
Južna Srbija;
•
Jugoistočna Srbija;
•
Kosovo i Metohija .
Katalog
je u obliku tabele, gde su u redovima dati podaci: šifra
planine, naziv planine i najvišeg vrha na njoj, visina najvišeg
vrha i oznaka lista topografske karte razmera 1:50.000 na
kojem se nalazi najviši vrh planine.
Pre
tabele data su objašnjenja nekih geografskih pojmova (apsolutna
i relativna visina), ukratko je opisan reljef, planinski
sistemi i vrste planina i dati kartografski izvori korišćeni
za izradu kataloga.
Zahvaljujem
se Zoranu Nikoliću na recenziji i reljefnoj karti na kojoj
su date nove visine planina.
POJAM
I PODELA PLANINA
Planina
je složeno uzvišenje koje se izdiže iznad okolnog
zemljišta, a njeni vhovi su iznad 500 metara nadmorske visine.
Apsolutna
(nadmorska) visina tačke je vertikalno rastojanje
između srednjeg nivoa mora (nulte nivoske površi) i same
tačke na fizičkoj površi Zemlje.
Relativna
visina predstavlja razliku apsolutnih (nadmorskih)
visina dveju tačaka na fizičkoj površi Zemlje, odnosno RV
= H1–H2. Izražava se u metrima.
Relativna
visina se često koristi u planinarstvu npr. za sračunavanje
savladanih uspona i silazaka prilikom planinarskih akcija
(u praksi se očitavanje nadmorskih visina vrši sa topografskih
karata krupnijih razmera (1:100 000, 1:50 000 i 1: 25 000).
Prema apsolutnim visinama do kojih dosežu planinski
vrhovi planinsko zemljište se deli na:
•
Nisko planinsko zemljište (niske planine) koje
obuhvata predele čije se apsolutne visine kreću od 500 do
1.000 m, sa preovlađujućim nagibima strana od 10 do 15 stepeni;
•
Srednje planinsko zemljište (planine srednje visine)
koje obuhvata predele na kojima planinski vrhovi dosežu
od 1.000 m do 2.000 m apsolutne visine, a preovlađuju nagibi
strana od 15 do 20 stepeni;
•
Visoko planinsko zemljište (visoke planine) obuhvata
predele čiji najviši vrhovi idu preko 2.000 m nadmorske
visine, a preovlađujući su nagibi strana veći od 20 stepeni.
Reljef
i planinski sistemi u Srbiji
Reljef
Srbije obuhvata dve osnovne oblasti: nizijsku i planinsku.
Nizijska se prostire od severne granice do gornje granice
pritoka reke Save i Dunava.
U
Srbiji ima više planinskih sistema, a to su: karpatski,
balkanskei, rodopski, dinarski i šarsko-pindski.
Planine
panonske nizije su ostacii starog panonskog kopna u panonskom
moru, a to su: Fruška gora i Vršačke planine.
Karpatski planinski sistem samo jednim malim delom
zahvata našu zemlju. Proteže se uz Đerdap sa Karpata u pravcu
juga preko planina: Deli Jovan, Veliki krš, Homoljske planine,
Kučaj i Rtanj.
Balkanski
planinski sitem prostire se pravcem od zapada na istok,
od reke Velike Morave do Crnog mora. Na severu se graniči
Karpatima, a na jugu Rodopima. Ovom planinakom sitemu pripadaju
planine: Ozren, Devica, Svrljiške planine, Suva planina
i Stara planiina.
Rodopski planinski sistem proteže se od zapadne
Srbije, preko Crne Gore, Centralne i Južne Srbije. U ovaj
sistem, pored ostalih, spadaju : Avala, Kosmaj, Bukulja,
Rudnik, Kopaonik i dr.
Dinarski planinski sistem prostire se od Istočne
Bosne, preko Durmitora, Sinjajevine, Komova, Prokletija
i planina na Kosovu i Metohiji.
Šarsko-pindski
pl. sistem nastavlja se na Dinarski : Šar planina,
Korab i ostale uz Albansku granicu na jug.
Šifra
|
Naziv
planine (najviši vrh) |
Nadm.
vis. u m |
Oznaka
TK
1:50 000 |
1
|
CENTRALNA
SRBIJA – ŠUMADIJA |
|
|
101
|
Avala
|
506
|
430/1
|
102
|
Kosmaj
|
626
|
480/1
|
103
|
Bukulja
|
696
|
480/1
|
104
|
Venčac
|
659
|
480/1
|
105
|
Rudnik
(Cvijićev vrh) |
1132
|
480/3
|
106
|
Ježevac
(Crni vrh) |
902
|
480/3
|
107
|
Crni
vrh (zapadno od Jagodine) |
707
|
481/1
|
108
|
Vujan
(Veliki Vujan) |
855
|
529/2
|
109
|
Kotlenik
(Veliki vrh) |
749
|
530/1
|
110
|
Gledićke
pl. ( Samar ) |
922
|
530/2
|
111
|
Juhor
(Veliki Vetren) |
775
|
531/2
|
2
|
ZAPADNA
SRBIJA |
|
|
201
|
Cer
(Šančine) |
687
|
427/4,428/3
|
202
|
Gučevo,
Crni vrh |
779
|
477/1
|
203
|
Boranja,
Crni vrh |
856
|
477/1,2
|
204
|
Jagodnja,
Košutnja stopa |
939
|
477/1,2
|
205
|
Sokolske
pl. (Rožanj) |
973
|
477/2
|
206
|
Bobija
(Tornička bobija) |
1272
|
478/3
|
207
|
Povlen
(M. Povlen) |
1347
|
478/3
|
208
|
Maljen
(Kraljev sto) |
1103
|
479/3
|
209
|
Suvobor
( Suvobor) |
866
|
479/3,4
|
210
|
Tara
(Zborište) |
1544
|
527/2,528/2
|
211
|
Gajeva
pl. ( Timor ) |
1280
|
527/4
|
212
|
Javorje
(Ober) |
1486
|
527/4
|
213
|
Bič
(Golet) |
1386
|
527/4
|
214
|
Jelova
gora (Grad) |
1022
|
528/2
|
215
|
Zlatibor
(Tornik) |
1496
|
528/1,3
|
216
|
Murtenica
(Brijač) |
1480
|
528/4
|
217
|
Kablar
|
889
|
529/1
|
218
|
Ovčar
|
985
|
529/1
|
219
|
Krstac
|
699
|
529/1
|
220
|
Blagaja,
Ravni krš |
844
|
529/1
|
221
|
Jelica
(Crna stena) |
929
|
529/2
|
222
|
Golubac
(Stanojev vrh) |
733
|
529/2
|
223
|
Čemernica
(Mučanj) |
1532
|
529/3
|
224
|
Troglav
(Kom) |
1178
|
529/4
|
225
|
Čemerno
(Smrdljuč) |
1581
|
529/4
|
226
|
Pobijenik
(Borak) |
1423
|
578/1
|
227
|
Zlatar
( V. Kršova) |
1626
|
578/1,2
|
228
|
Ravna
Gora |
1496
|
578/1
|
229
|
Jadovnik
|
1732
|
578/2
|
230
|
Ozren
(Kamarićta) |
1641
|
578/4
|
231
|
Giljeva
(Jelenak) |
1617
|
578/4
|
232
|
Javor
(Vasilin vrh) |
1519
|
579/1
|
233
|
Radočelo
(Krivača) |
1643
|
579/2
|
234
|
Golija
(Jankov kamen) |
1833
|
579/2
|
235
|
Velika
Ninaja (Homer) |
1462
|
579/3
|
236
|
Jorut
(Markov vrh) |
1428
|
579/3
|
237
|
Hum
(Gradina) |
1502
|
579/3
|
238
|
Rogozna
(Crni vrh) |
1479
|
580/3
|
3
|
SEVERNA
SRBIJA |
|
|
301
|
Fruška
Gora (Crveni Čot) |
538
|
377,378
|
3
02 |
Vršačka
brda, Gudurički vrh |
639
|
381
|
4
|
ISTOČNA
SRBIJA |
|
|
401
|
Šomrda
|
803
|
432/4
|
402
|
Miroč
(V. Štrbac) |
768
|
433/4
|
403
|
Homoljske
planine (V. Štubej) |
94o
|
482/1
|
404
|
Beljanica
|
1339
|
482/3
|
405
|
Kučajske
planine (V. Tresta) |
1284
|
482/4
|
406
|
Liškovac
(Veliki Liškovac) |
803
|
483/1
|
407
|
Veliki
Greben (Crni vrh) |
656
|
483/2
|
408
|
Mali
Krš (Gavran) |
929
|
483/2
|
409
|
Veliki
Krš (Veliki krš) |
1148
|
483/3
|
410
|
Goli
krš (Stol) |
1155
|
483/3
|
411
|
Deli
Jovan (Crni vrh) |
1137
|
483/3
|
412
|
Baba
|
657
|
532/1
|
413
|
Samanjac
|
852
|
532/1
|
414
|
Malinik
|
1158
|
532/2
|
415
|
Rtanj
(Šiljak) |
1565
|
532/2
|
416
|
Rožanj
|
897
|
532/3
|
417
|
Bukovik
|
894
|
532/3
|
418
|
Ozren
(Leskovik) |
1174
|
532/4
|
419
|
Devica
(Čapljinac) |
1187
|
532/4
|
420
|
Bukovo
(V. Ježevica) |
709
|
533/1
|
421
|
Tupižnica
(Glogovački vrh) |
1160
|
533/3
|
422
|
Slemen
|
1099
|
533/3
|
423
|
Tresibaba
(Čuker) |
826
|
583/2
|
424
|
Svrljiške
planine (Zeleni vrh) |
1334
|
583/2
|
425
|
Stara
pl. (Mixor) |
2168
|
584/1
|
5
|
JUŽNA
SRBIJA |
|
|
501
|
Stolovi
|
1375
|
530/3
|
502
|
Studena
pl. (Kavgalija) |
1355
|
530/4
|
503
|
Goč
(LJukten) |
1216
|
530/4
|
504
|
Ravna
pl. |
1542
|
530/4
|
505
|
Željin
|
1784
|
580/2
|
506
|
Kopaonik
(Pančićev vrh) |
2016
|
580/2
|
507
|
Lepa
gora (Crna čuka) |
1196
|
581/3
|
508
|
V.
Jastrebac (V. Đulica ) |
1491
|
581/2
|
509
|
Stolovi
|
1375
|
530/3
|
510
|
Vidojevica
(Bandera) |
1155
|
582/1
|
511
|
Sokolovica
(Sokolovac) |
1260
|
581/4
|
512
|
Pasjača
|
971
|
582/3
|
513
|
Radan
(Šopot) |
1408
|
632/1
|
514
|
Kukavica
(Vlajna) |
1442
|
632/2
|
515
|
Goljak
( Grot) |
1327
|
631/4
|
6
|
JUGOISTOČNA
SRBIJA |
|
|
601
|
Seličevica
(V. Tumba) |
903
|
582/4
|
602
|
Suva
planina (Trem) |
1809
|
583/3
|
603
|
Babička
gora (Kriva buka) |
1059
|
583/3
|
604
|
Kruševica
(Vita kruška) |
913
|
583/3
|
60
5 |
Belava
(Krdašica) |
946
|
583/4
|
606
|
Ostrozub
|
1546
|
633/1
|
607
|
Gramada
(Vrtop) |
1721
|
633/2
|
608
|
Čemernik
(Vrlo osoje) |
1638
|
633/3
|
609
|
Vardenik
(V. Strešer) |
1874
|
633/3
|
610
|
Besna
kobila |
1923
|
633/3
|
611
|
Milevska
pl. (Krvavi kamik) |
1738
|
633/4
|
612
|
Gloška
planina (Mečit) |
1756
|
633/4
|
613
|
Ruj
|
1704
|
634/1
|
614
|
Greben
|
1388
|
634/1
|
615
|
Vlaška
planina (Panica) |
1443
|
634/1
|
616
|
Rujan
(Kalje) |
968
|
682/2
|
617
|
Kozjak
(Virovi) |
1283
|
682/2
|
618
|
Široka
planina (Kopljača) |
1345
|
683/1
|
619
|
Dukat
(Crnook) |
1881
|
683/2
|
|
|
|
|
7
|
KOSOVO
I METOHIJA |
|
|
701
|
Hajla
|
2403
|
629/1
|
702
|
Mokra
gora (Pogled) |
2154
|
629/2
|
703
|
Žljeb,
Rusolija |
2381
|
629/2
|
704
|
Prokletije
(Đeravica) |
2656
|
629/3
|
705
|
Suva
planina (Radopolje) |
1751
|
630/1
|
706
|
Vranjevac
(Stenjevac) |
671
|
630/1
|
707
|
| | 
